Kot ağından kazı ve dolgu hacmi hesaplama (toprak işleri)
Arazi kot gridini yapıştırın (Excel’deki gibi her satıra bir grid sırası), grid aralığını ve platform kotunu girin: kazı, dolgu, fark, denge kotu (kazı ile dolgunun birbirini dengelediği kot) ve nerede kazı, nerede dolgu yapılacağını gösteren harita çıkar.
Her düğüm için bir sayı; boşluk, sekme veya noktalı virgülle ayrılmış; tüm satırlarda aynı sayıda değer olmalı. 1. satır en üstteki (kuzey) sıradır. Denge kotunu kullanmak için platform kotunu boş bırakın. Platform eğimi: kot 1. düğümde (sol üst köşe) geçerlidir; X sağa, Y aşağıya doğru artar (pozitif yükselir, negatif alçalır). Kotlar ve aralıklar metre cinsindendir.
Sonuç
Kot gridini yukarıya yapıştırın (en az 2 × 2 düğüm).
Hacim nasıl hesaplanır
Grid (kare ağı) yöntemi: her düğümde yükseklik h = arazi kotu − proje kotu (pozitif = kazı, negatif = dolgu). Alanı A = Δx·Δy olan her grid hücresinde hacim A × 4 köşe yüksekliğinin ortalamasıdır. Bir hücrenin köşeleri hem kazıda hem dolguda ise sıfır çizgisi (geçiş) formülü kullanılır: Vkazı = A·(Σh+)² ÷ (4·Σ|h|) ve Vdolgu = A·(Σh−)² ÷ (4·Σ|h|).
Denge kotu kotların ağırlıklı ortalamasıdır: grid köşelerinde ağırlık 1, kenarlarda 2, iç düğümlerde 4. Kabarma, kazılan zeminin hacmindeki artıştır (kamyonun taşıdığı “gevşek hacim”): normal zeminlerde yaklaşık %20 ile %40 arası.
Sık sorulan sorular
Bir arazinin kazı ve dolgu hacmi nasıl hesaplanır?
Araziyi grid şeklinde ölçün (ör. 10 m’de bir), her düğümün kotunu kaydedin ve buraya yapıştırın. Platform kotuyla birlikte hesaplayıcı her hücrenin hacmini toplar ve kazıyı dolgudan ayırır. Daha sık grid = daha doğru hacim.
Denge kotu nedir?
Kazı hacminin dolgu hacmine eşit olduğu platform kotudur (kabarma ve sıkıştırma hesaba katılmadan, toprak fazlası ya da eksiği olmaz). Platform kotunu boş bırakırsanız hesaplayıcı bu kotu kullanır.
Kabarma nedir ve nasıl kullanılır?
Zeminin kazıldığında ne kadar “büyüdüğüdür”: yerindeki 100 m³ kazı yaklaşık 125 m³ gevşek hacme dönüşür (%25 kabarma). Kamyon sefer sayısını tahmin etmek için kullanılır. Sıkıştırılmış dolguda zemin tekrar küçülür (büzülme katsayısı).
Ölçüm düzenli bir grid üzerinde değilse ne olur?
Dağınık noktalarla (düzensiz ölçüm) doğru yol, bir topografya yazılımında yüzey modeli (TIN) oluşturup proje yüzeyiyle karşılaştırmaktır. Hızlı bir maliyet tahmini için kotları bir gride enterpole edip bu hesaplayıcıyı kullanabilirsiniz.