UTM omrekenen naar breedte/lengte (en terug)
Rekent UTM ↔ breedte/lengte om in ETRS89, WGS 84 en de datums met dezelfde ellipsoïde (NAD83, GDA2020, SIRGAS 2000…), één punt of een hele lijst geplakt uit Excel. Je ziet ook de schaalfactor en de meridiaanconvergentie. Alles wordt in je browser berekend.
Accepteert E N, naam E N of E N hoogte, gescheiden door spaties, tabs of puntkomma’s (plakken uit Excel werkt). Staat N vóór E, dan merken we dat zelf.
Decimale graden (met punt of komma) of graden/minuten/seconden, met of zonder de symbolen. Zonder letter is positief Noord/Oost en negatief Zuid/West; gebruik als letter N, S, E of W. Kies zelf een zone om in een uitgebreide zone te werken (een terrein op de grens van twee zones). Je kunt ook op de kaart klikken.
Resultaat
Typ of plak hierboven coördinaten. Het resultaat verschijnt hier meteen.
Hoe de UTM-omrekening werkt
De UTM-projectie (Universal Transverse Mercator) verdeelt de aarde in 60 zones van elk 6° lengte, oostwaarts genummerd vanaf 180° W. Nederland en België liggen in de zones 31 en 32. In elke zone heeft de centrale meridiaan (CM) E = 500 000 m en een schaalfactor van 0.9996; op het zuidelijk halfrond krijgt de evenaar N = 10 000 000 m (false northing).
Deze omrekening gebruikt de GRS80-ellipsoïde (die van ETRS89, WGS 84, NAD83, GDA2020 en SIRGAS 2000 — het verschil daartussen blijft in de projectie ver onder een millimeter) en de Krüger-reeks van de 6e orde uit geodetische software, nauwkeurig tot beter dan een millimeter binnen de zone. Daarom werkt het ook in een uitgebreide zone, een paar graden buiten de eigen zone.
Schaalfactor (k): hoeveel langer of korter een afstand in het UTM-vlak is dan dezelfde afstand op de ellipsoïde. Meridiaanconvergentie (γ): de hoek tussen het kaartnoorden (UTM) en het geografisch noorden in dat punt; ware azimut ≈ kaartazimut (richtingshoek) + γ.
Veelgestelde vragen
Hoe vind ik de UTM-zone van een plaats?
Zone = geheel deel van (lengte + 180) ÷ 6, plus 1. Bijv. lengte 4.89° (Amsterdam) → 184.89 ÷ 6 = 30.8 → zone 31 (CM 3° O). In de modus “Breedte/lengte → UTM” met automatische zone doet de calculator dit voor je. Nederland ligt grotendeels in zone 31; ten oosten van 6° O (o.a. Groningen, Drenthe, Overijssel en de Achterhoek) begint zone 32. België ligt bijna helemaal in zone 31. De speciale zones van Noorwegen (32V) en Spitsbergen (31X–37X) moet je met de hand kiezen.
Zijn ETRS89, WGS 84, NAD83 en SIRGAS 2000 hetzelfde?
Ze gebruiken (praktisch) dezelfde ellipsoïde, dus de UTM-formules zijn identiek. De datums zelf niet: ETRS89, NAD83, GDA2020 en SIRGAS 2000 zijn aan hun tektonische plaat gekoppeld en wijken nu enkele decimeters tot zo’n 2 m af van WGS 84 (in Europa bijna een meter). Deze tool rekent de projectie om, niet het datum: het resultaat blijft in het datum dat je invoert. Oudere datums zoals ED50, NAD27 of SAD69 gebruiken andere ellipsoïdes en hebben eerst een datumtransformatie nodig.
Wat is een uitgebreide zone?
Ligt een perceel of project op de grens van twee zones, dan rekent men meestal alles in één zone, ook als een deel van de punten erbuiten valt, zodat de meting niet in twee stelsels uiteenvalt. Kies de zone gewoon in de modus “Breedte/lengte → UTM”. Hoe verder van de centrale meridiaan, hoe groter de schaalfactor (de vervorming).
Begint de noordwaarde op het zuidelijk halfrond bij 10 000 000 m?
Ja. Op het zuidelijk halfrond wordt een “false northing” van 10 000 000 m opgeteld, zodat N nooit negatief wordt. Op het noordelijk halfrond telt N vanaf 0 op de evenaar — controleer altijd het halfrond als een punt daar dichtbij ligt.
Kan ik een lijst uit Excel plakken?
Ja. Kopieer de kolommen (naam, E, N of breedte, lengte) en plak ze in het veld. Elke regel wordt een punt. Het resultaat komt in een tabel die je terug naar Excel kunt kopiëren of als CSV kunt downloaden.