GNSS-planning: zichtbare satellieten en PDOP per uur
Zie voordat je het veld in gaat hoeveel satellieten er zichtbaar zijn op je locatie, de PDOP over de dag en de beste tijden om te meten. GPS, GLONASS, Galileo en BeiDou, met het elevatiemasker dat je zelf gebruikt.
1 Waar ga je meten?
Je kunt ook direct op de kaart klikken. Je locatie blijft alleen op je apparaat: er wordt niets naar ons gestuurd (adressen worden rechtstreeks vanuit je browser opgezocht in OpenStreetMap).
2 Wanneer en hoe
Vink alleen de constellaties aan die je ontvanger volgt. Masker = minimale elevatie van de satellieten (15° is gebruikelijk; verhoog het bij bomen en gebouwen).
Planning
Zichtbare satellieten
DOP (hoe lager, hoe beter)
Skyplot
Sleep om de hemel op een ander tijdstip te zien (of klik in de grafieken). Midden = zenit; rand = horizon; de gestippelde cirkel is het masker.
Banen van CelesTrak (GP/TLE-elementen), elke 12 uur bijgewerkt: 2026-10-04 13:14 (UTC−3). Ruim nauwkeurig genoeg om te plannen (een fout van enkele km op 20,000 km hoogte); vervangt de efemeriden van de ontvanger niet.
Zo gebruik je de planning
De PDOP geeft aan hoeveel de satellietgeometrie de positiefout “uitvergroot”: satellieten die goed over de hemel verdeeld zijn, geven een lage PDOP. In de praktijk is onder 2 uitstekend, tot 4 aanvaardbaar en boven 6 kun je beter wachten. De HDOP geldt voor de horizontale positie en de VDOP voor de hoogte (meestal de slechtste van de drie; daarom is een GNSS-hoogte minder nauwkeurig dan de horizontale positie).
Plan bij statische of RTK-metingen je opstellingen in de groene tijdvakken en vermijd de DOP-pieken. Echte obstakels (bomen, gebouwen, hellingen) worden niet meegerekend: verhoog op zulke plekken het masker of kies tijden met veel satellieten.
Veelgestelde vragen
Welke PDOP is goed voor landmeetwerk?
Onder 2 is uitstekend; 2 tot 4 is aanvaardbaar voor de meeste klussen; boven 6 kun je beter wachten tot de geometrie verbetert. Bij veel ontvangers kun je een PDOP-grens instellen: daarboven waarschuwen ze of stoppen ze met registreren.
Welk elevatiemasker moet ik gebruiken?
15° is de meest gebruikelijke standaard; 10° geeft meer satellieten, maar lage satellieten gaan door meer atmosfeer en hebben meer last van multipath. In stedelijk gebied of in het bos is 20° tot 25° meestal realistischer.
Waarom is de VDOP altijd groter?
Omdat we alleen satellieten boven de horizon zien: er zijn geen satellieten “onder” ons om de verticaal in evenwicht te brengen. Daarom is de verticale GNSS-fout meestal 1.5 tot 2 keer zo groot als de horizontale.
Zijn de gegevens actueel?
Het zijn de openbare baanelementen van CelesTrak, die hier elke 12 uur worden bijgewerkt. Voor een dagplanning is dat ruim voldoende: de positie van elke satelliet wijkt maar enkele kilometers af, wat het skyplot en de DOP niet merkbaar verandert.
Mijn ontvanger volgt alleen GPS en GLONASS. Wat nu?
Vink Galileo en BeiDou uit: de grafiek en de PDOP tonen dan alleen wat je apparatuur ziet. Met alle vier de constellaties blijft de PDOP bijna altijd onder 1.5.