Tại INTERGEO 2022 ở Essen (Đức), một trong những hội chợ trắc địa và thông tin địa lý lớn nhất thế giới, tôi đã ghé gian hàng của Get Kids Into Survey (GKIS) và trò chuyện với Elaine Ball, người sáng lập dự án. Là đại sứ của GKIS tại Brazil, tôi muốn tìm hiểu tận nơi cách họ khiến trẻ em say mê ngành trắc địa và đo đạc, và những gì chúng ta có thể học hỏi. Toàn bộ cuộc phỏng vấn có trong video bên dưới (2 phút 45 giây).
Get Kids Into Survey là gì
Get Kids Into Survey là dự án đưa ngành trắc địa, đo đạc và các nghề liên quan đến với trẻ em dưới 12 tuổi, bằng áp phích tương tác và các nhân vật như chú người ngoài hành tinh Simon, với kinh phí do các doanh nghiệp trong ngành tài trợ. Theo lời Elaine, sứ mệnh của dự án rất đơn giản:
“Sứ mệnh của chúng tôi là đưa trẻ em đến với ngành trắc địa.”
— Elaine Ball, Get Kids Into Survey, tại INTERGEO 2022
Mục đích là để trẻ biết từ sớm rằng có nghề này, kỹ sư trắc địa làm gì và vì sao công việc này quan trọng trong việc xây dựng thành phố, đường sá, cầu cống và bản đồ.
Dành cho ai: trẻ dưới 12 tuổi
Dự án tập trung vào trẻ em dưới 12 tuổi. Ở độ tuổi này, các em có thể học những thuật ngữ cơ bản, hiểu công việc đo đạc diễn ra thế nào trên thực tế và làm quen với các nghề khác nhau trong ngành, như:
- Đo đạc địa hình: đo mặt đất để xây nhà, làm đường và các khu dân cư mới;
- Thủy đạc: đo và lập bản đồ đáy sông, hồ và biển;
- Bản đồ học: biến các số đo đó thành bản đồ.
Cách thức: áp phích tương tác và chú người ngoài hành tinh Simon
GKIS tạo ra áp phích tương tác và bài tập về nhà để trẻ cùng tham gia. Sau đó, các em có thể đăng sản phẩm của mình lên YouTube và TikTok, giúp lan tỏa ngành trắc địa đến nhiều trẻ em và gia đình khác.
Nhân vật được yêu thích nhất là Simon, một chú người ngoài hành tinh làm nghề trắc địa. Simon trốn ở một chỗ khác nhau trên mỗi tấm áp phích, và thử thách là tìm ra chú, giống như trong “Wally ở đâu?”. Đây là cách vui nhộn để trẻ quan sát áp phích thật kỹ và học được nhiều điều trên đường đi.
Gian hàng rất thành công: họ mang đến hơn 600 tấm áp phích, và tất cả đều được phát hết. Với những ai chưa kịp lấy, Elaine cho biết họ có thể gửi áp phích trực tiếp từ Hoa Kỳ.
Ai tài trợ cho dự án
Get Kids Into Survey được tài trợ hoàn toàn bởi khu vực tư nhân: các công ty trong lĩnh vực trắc địa và công nghệ địa không gian tài trợ cho áp phích và các nhân vật. Đây là ví dụ tốt cho thấy chính ngành nghề có thể đầu tư vào việc đào tạo những người làm nghề trong tương lai.
Vì sao nên giới thiệu ngành trắc địa cho trẻ em
Trắc địa có mặt ở hầu hết mọi thứ quanh ta, ngôi nhà ta ở, con đường, cây cầu và cả tấm bản đồ trên điện thoại, nhưng lại là nghề ít người biết đến. Người chưa từng nghe về nghề này thì khó mà chọn nó làm sự nghiệp. Cho trẻ thấy từ sớm, một cách vui vẻ, rằng có những người đi đo cả thế giới chính là bước đầu tiên để đào tạo những kỹ sư trắc địa mới.
5 hoạt động trắc địa để làm cùng trẻ
Lấy cảm hứng từ GKIS, đây là những hoạt động đơn giản để làm tại nhà hoặc ở trường, không cần thiết bị đắt tiền:
- Bản đồ phòng ngủ hoặc lớp học: trên giấy kẻ ô, mỗi ô vuông tương ứng 50 cm. Trẻ đo đồ đạc bằng thước dây rồi vẽ tất cả theo tỷ lệ. Đó chính là ý tưởng của một bản vẽ địa hình.
- Đo bằng bước chân và bằng thước dây: đếm xem sân nhà hay sân chơi dài bao nhiêu bước, rồi đo lại bằng thước dây và tính xem mỗi bước chân của trẻ dài bao nhiêu. Những người đo đạc ngày xưa cũng đo như vậy!
- Truy tìm kho báu bằng tọa độ: vẽ một lưới ô trên sân với chữ cái và chữ số (A1, B3…) rồi giấu manh mối tại các tọa độ. Với trẻ lớn hơn, hãy dùng tọa độ trên điện thoại.
- Ống nivô nước: một ống nhựa trong chứa đầy nước cho thấy mặt nước luôn ở cùng một độ cao ở hai đầu ống. Đó là nguyên lý của đo cao (thủy chuẩn), đến nay vẫn được dùng trên các công trường.
- Tính diện tích khu đất đã đo: với số đo từ hoạt động 2, hãy cùng nhau tính diện tích bằng công cụ tính diện tích và chu vi của chúng tôi. Sau đó, chơi Arcade Trắc địa, với các trò chơi nhỏ về cắm mốc, đo cao và ngắm máy.
Cách tìm hiểu và ủng hộ Get Kids Into Survey
Trên trang web chính thức của Get Kids Into Survey, bạn sẽ tìm thấy áp phích, nhân vật và các dự án để tải về. Hãy theo dõi dự án trên mạng xã hội nữa. Nếu bạn là giáo viên, kỹ sư trắc địa hoặc làm việc tại một công ty trong ngành và muốn mang ý tưởng này đến một trường học, hãy liên hệ với chúng tôi.
Câu hỏi thường gặp
Kỹ sư trắc địa làm gì?
Kỹ sư trắc địa đo đạc mặt đất: khoảng cách, góc và độ cao, bằng các thiết bị như máy toàn đạc điện tử, GNSS (GPS độ chính xác cao), máy thủy bình và drone. Từ các số đo đó, họ lập bản vẽ và bản đồ, cắm mốc ngoài thực địa vị trí nhà cửa, đường sá và cầu, đồng thời giúp xác định ranh giới đất đai và tài sản.
Đo đạc địa hình, đo đạc địa chính và bản đồ học khác nhau thế nào?
Đo đạc địa hình là kỹ thuật đo và thể hiện một khu vực đất nhỏ, như một thửa đất hay một công trình. Đo đạc địa chính là đo và phân chia đất đai: xác định ranh giới thửa đất, tách thửa, lập bản đồ địa chính phục vụ cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Bản đồ học là ngành khoa học làm bản đồ, thường cho những vùng rộng lớn hơn, dựa trên số liệu đo đạc, ảnh vệ tinh và ảnh hàng không. Cả ba đều thuộc lĩnh vực trắc địa – bản đồ.
Xem thêm các cuộc trò chuyện với người trong nghề trên blog của chúng tôi.
